Kategorie
Przyrodnik

Drapieżne kręgowce leśnej ściółki

Najmniejszym przedstawicielem ryjówek zamieszkujących lasy liściaste w Polsce jest ryjówka malutka, o długości ciała od 4 do 6 cm. To maleńkie zwierzątko żyje na obszarach Europy Środkowej i Północnej oraz północnej Azji. W Polsce można ją spotkać na terenie całego kraju. Ulubionym środowiskiem ryjówki malutkiej są lasy rosnące na podmokłych terenach, kępy krzewów na bagnach i mokre lasy górskie. Niekiedy występuje także na suchych terenach, a nawet na pozbawionych drzew, takich jak pola i łąki. W zimie to delikatne stworzenie można czasami spotkać w pszczelich ulach. Przyrodnicy uważają, że ryjówka malutka nie buduje własnych nor, lecz wykorzystuje opuszczone nory gryzoni.
Pokarmem ryjówki malutkiej są przede wszystkim owady, zwłaszcza małe i miękkie. W jej pokarmie nie stwierdzono kręgowców i ślimaków, natomiast zimą, kiedy brakuje owadów, zjada dużo nasion.

Innym przedstawicielem ryjówek, spotykanym w Polsce, jest rzęsorek rzeczek. Jak na ryjówki jest stosunkowo duży, gdyż długość jego ciała dochodzi do 10 cm. Grzbiet rzęsorka jest lśniący, czarny, natomiast spód ciała biały, kremowy lub popielaty.

Gatunek ten jest najściślej ze wszystkich ryjówek związany ze środowiskiem wodnym. Stworzenia te najczęściej spotyka się nad wodami płynącymi i czystymi oraz wolnymi od mułu zbiornikami wody stojącej. Rzęsorki budują norki pod korzeniami drzew, w pobliżu wody, a także wykorzystują nory kretów i gryzoni. W stromych brzegach bardzo charakterystycznie wygląda wejście do norki z niewielką, udeptaną platforemką, którą rzęsorek niekiedy wykłada miękkimi trawami.

Ulubionym pokarmem rzęsorka rzeczka są żaby. Chwyta je na lądzie oraz w wodzie. W skład jego stałej diety wchodzą wodne owady, robaki, ślimaki, a nawet drobne ssaki. Niekiedy stworzonko to odważa się zaatakować chorą lub osłabioną rybę. W przeciwieństwie do innych ryjówek, które w niedostatku pożywienia żywią się nasionami, rzęsorek rzeczek tylko wyjątkowo uzupełnia swoją dietę pokarmem roślinnym.

Ryjówki są bardzo żarłoczne – mogą zaatakować i pożreć nawet niesmaczną salamandrę lub zostać kanibalami, gdy nie uda im się inaczej zaspokoić głodu. Oprócz wymienionych wad zwierzęta te odznaczają się dość nieprzyjemnym zapachem. Często znajduje się martwe ryjówki, najprawdopodobniej zabite przez inne mięsożerne zwierzę, które porzuciło ofiarę nie mogąc znieść jej odoru. Ryjówki to bardzo interesujące stworzenia, a najciekawsze są ich rodzinne spacery, kiedy samica wyprowadza swe młode.

Po raz pierwszy ujrzałem to zadziwiające przedstawienie w New Forest. Leżałem na zboczu pagórka, obserwując przez lornetkę dzięcioły gnieżdżące się w pobliskich starych dębach. Nagle dostrzegłem coś wijącego się wśród niskiej roślinności porastającej pagórek. Pomyślałem, że to pełznie wąż, lecz po chwili ujrzałem samicę ryjówki prowadzącą sześć młodych. Pierwsze z nich uchwyciło zębami sierść matki tuż kolo nasady jej ogona, drugie trzymało pierwsze, za nim szło następne itd. Przypominało to bardziej taniec niż spokojny spacer, tak zgrane były ruchy młodych ryjówek. Całość wyglądała niezwykle uroczo i komicznie. Takie zachowanie jest prawdopodobnie rodzajem postawy obronnej. Młode mogą rozbiegać się wśród opadłych liści i uczyć polowania, lecz na najmniejszy sygnał zagrożenia tworzą ciasny szereg, z daleka wyglądający jak pełznący wąż. Ryjówki są bardzo czujne. Uciekają w popłochu na odgłos spadającego liścia lub uderzenie kropli deszczu. Istnieje pogląd, że szok spowodowany nagłym głośnym hałasem może je zabić.

Polecając wszystkim młodym przyrodnikom obserwację tak wdzięcznych stworzeń jak ryjówki, należy podkreślić, że na terenie Polski wszystkie ssaki owadożerne objęte są całkowitą ochroną gatunkową.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *